علل شایع صدای جیرجیر در خودرو و راه‌های تشخیص و رفع آن
صدای جیرجیر در خودرو ممکن است از تسمه دینام، ترمزها، سیستم فرمان، جلوبندی یا اتصالات بدنه ایجاد شود. برای پیدا کردن علت، ابتدا باید مشخص کنید صدا چه زمانی شنیده می‌شود؛ هنگام چرخاندن فرمان، ترمز گرفتن، حرکت با سرعت پایین، عبور از دست‌انداز یا زمانی که خودرو درجا کار می‌کند.
گاهی مشکل به خشکی یک اتصال یا فرسودگی قطعه مربوط است، اما صدای مشابه می‌تواند چند علت متفاوت داشته باشد. برای مثال، صدای جیرجیر هنگام چرخاندن فرمان همیشه از جعبه فرمان نیست و ممکن است به سیبک‌ها یا بلبرینگ سرکمک مربوط باشد. در این راهنمای یدک شاپ، روش تشخیص و اقدامات مناسب برای هر بخش را بررسی می‌کنیم.
آنچه در ادامه مطلب خواهید خواند
علل شایع صدای جیرجیر در خودرو و راه‌های تشخیص و رفع آن
یکی از دغدغه‌های رانندگان، شنیدن صدای جیرجیر در ماشین است. این صداها علاوه بر اینکه آزاردهنده‌اند، ممکن است نشانه‌ای از بروز مشکلات فنی در خودرو باشند. گاهی این صداها به دلایل ساده‌ای مثل خشک شدن قطعات یا فرسودگی لوازم مصرفی ایجاد می‌شوند و رفع آن‌ها بسیار آسان است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی‌تر باشد که بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند خسارات بیشتری به خودرو وارد کند. در این مقاله به بررسی علل شایع صدای جیرجیر در خودرو و راه‌های تشخیص و رفع آن‌ها می‌پردازیم.
علل شایع صدای جیرجیر در خودرو و راه‌های تشخیص و رفع آن
تشخیص سریع علت صدای جیرجیر ماشین
زمان و محل شنیدن صدا، اولین سرنخ برای پیدا کردن قطعه‌ای است که باید بررسی شود.
| زمان یا محل شنیدن صدا | علت‌های احتمالی |
|---|---|
| هنگام چرخاندن فرمان | سیبک‌ها، بلبرینگ سرکمک یا سیستم فرمان |
| هنگام حرکت با سرعت پایین | لنت و دیسک ترمز، تماس لاستیک با گلگیر یا قطعات جلوبندی |
| در حالت درجا با موتور روشن | تسمه دینام، کشنده تسمه یا پولی‌ها |
| هنگام ترمز گرفتن و توقف | لنت، دیسک یا اتصالات کالیپر ترمز |
| هنگام عبور از دست‌انداز | بوش طبق، بوش میل تعادل، سیبک‌ها یا پایه کمک‌فنر |
| از چرخ جلو هنگام حرکت | مجموعه ترمز، محافظ دیسک یا تماس لاستیک با بدنه |
| از عقب ماشین | ترمز عقب، بوش‌های تعلیق یا اتصالات اگزوز |
| از سمت راننده | ستون فرمان، اتصالات جلوبندی سمت چپ یا قطعات داخل کابین |
نکته: این جدول برای محدود کردن علت‌های احتمالی است و به‌تنهایی خرابی قطعه را تأیید نمی‌کند. برای مثال، اگر صدا فقط هنگام ترمز گرفتن شنیده می‌شود، ابتدا مجموعه ترمز را بررسی کنید؛ اما اگر با چرخاندن فرمان در حالت توقف ایجاد می‌شود، سیستم فرمان و جلوبندی در اولویت قرار دارند.
صدای جیرجیر از تسمه‌های خودرو
یکی از رایج‌ترین دلایل صدای جیرجیر در خودرو، خرابی یا کشش نادرست تسمه‌هاست. تسمه‌های مختلفی در خودرو وجود دارند، از جمله تسمه دینام، تسمه کولر و تسمه تایم. در طول زمان، این تسمه‌ها ممکن است فرسوده یا شل شوند و در نتیجه صدای جیرجیر ایجاد کنند.
راه تشخیص: صدای جیرجیر ناشی از تسمه‌ها معمولاً هنگام استارت زدن یا زمانی که موتور تحت فشار قرار می‌گیرد، بیشتر شنیده می‌شود. این صدا معمولاً از قسمت جلوی خودرو و موتور به گوش می‌رسد.
راه‌حل: اگر تسمه خشک یا ترک خورده باشد، باید تعویض شود. در صورتی که تنها کشش تسمه کاهش یافته باشد، تنظیم مجدد تسمه می‌تواند مشکل را حل کند. همچنین استفاده از اسپری‌های مخصوص برای روانکاری تسمه‌ها می‌تواند به کاهش صدای جیرجیر کمک کند.
صدای جیرجیر از ترمزها
صدای جیرجیر هنگام ترمز گرفتن همیشه به معنی تمام شدن لنت نیست. فرسودگی لنت، لرزش مجموعه ترمز، آلودگی سطح دیسک یا مشکل در اتصالات کالیپر نیز می‌توانند باعث ایجاد صدا شوند.
راه تشخیص: اگر صدا با فشار دادن پدال ترمز ایجاد می‌شود یا شدت آن تغییر می‌کند، ابتدا لنت‌ها و دیسک ترمز را بررسی کنید. گاهی پس از بارندگی یا شست‌وشوی خودرو نیز صدای کوتاهی از ترمز شنیده می‌شود که ممکن است پس از چند بار ترمزگیری معمولی برطرف شود.
راه‌حل: ضخامت لنت، وضعیت دیسک و سلامت گیره‌ها و اتصالات کالیپر باید بررسی شود. اگر لنت به حد مجاز فرسودگی رسیده باشد، باید تعویض شود. تراش یا تعویض دیسک نیز تنها در صورت تأیید آسیب و بررسی ضخامت مجاز آن انجام می‌شود.
برای مثال، اگر کیا اسپورتیج هنگام ترمز گرفتن صدای سوت یا جیرجیر دارد، پیش از خرید لنت ترمز جلو اسپورتیج بهتر است وضعیت لنت، دیسک و اتصالات ترمز بررسی شود.
توجه: مواد روان‌کننده مخصوص ترمز فقط باید در نقاط مجاز استفاده شوند. سطح اصطکاکی لنت و دیسک نباید به روغن یا گریس آغشته شود.
صدای جیرجیر از ترمزها
صدای جیرجیر از سیستم تعلیق و کمک‌فنرها
اگر هنگام عبور از دست‌اندازها یا جاده‌های ناهموار صدای جیرجیر شنیده شود، احتمالاً مشکل از سیستم تعلیق یا کمک‌فنرهاست. سیستم تعلیق خودرو شامل قطعات مختلفی مانند بوش‌ها، میل تعادل و کمک‌فنرهاست که همگی در اثر استفاده طولانی‌مدت ممکن است فرسوده یا خشک شوند. برای دریافت جزئیات کامل در مورد سیستم تعلیق خودرو، می‌توانید به این لینک مراجعه کنید.
راه تشخیص: این صدا معمولاً هنگام تکان خوردن خودرو یا چرخاندن فرمان شنیده می‌شود و از ناحیه چرخ‌ها و سیستم تعلیق می‌آید.
راه‌حل: ابتدا کمک‌فنرها را بررسی کنید. اگر فرسوده شده‌اند، باید آن‌ها را تعویض کنید. همچنین بوش‌های لاستیکی سیستم تعلیق را از نظر ترک‌خوردگی یا خشکی بررسی کرده و در صورت نیاز آن‌ها را روغن‌کاری یا تعویض کنید.
صدای جیرجیر از سیستم تعلیق و کمک‌فنرها
صدای جیرجیر از بلبرینگ چرخ‌ها
یکی دیگر از منابع شایع صدای جیرجیر در خودرو، بلبرینگ‌های چرخ هستند. بلبرینگ‌ها در داخل چرخ‌ها قرار دارند و نقش مهمی در چرخش روان چرخ‌ها ایفا می‌کنند. در صورت خرابی یا ساییدگی، ممکن است صدای جیرجیر یا وزوز از ناحیه چرخ‌ها شنیده شود.
راه تشخیص: صدای ناشی از بلبرینگ‌های خراب معمولاً با افزایش سرعت بیشتر می‌شود و در مسیرهای صاف و مستقیم نیز شنیده می‌شود.
راه‌حل: در صورت تشخیص خرابی بلبرینگ‌ها، باید به سرعت آن‌ها را تعویض کنید. ادامه استفاده از بلبرینگ‌های خراب می‌تواند به مشکلات جدی‌تر در سیستم تعلیق و حتی تصادف منجر شود.
صدای جیرجیر از بلبرینگ چرخ‌ها
صدای جیرجیر از سیستم فرمان
اگر صدای جیرجیر هنگام چرخاندن فرمان شنیده شود، احتمالاً مشکل از سیستم فرمان یا سطح پایین روغن هیدرولیک است. گاهی اوقات فرسودگی قطعات فرمان یا خشک شدن مفاصل و اتصالات فرمان می‌تواند باعث این صدا شود.
راه تشخیص: این صدا معمولاً هنگام چرخاندن فرمان در سرعت پایین یا هنگام پارک کردن خودرو شنیده می‌شود.
پراید من چند وقتی بود موقع پارک کردن و چرخوندن فرمون صدای جیرجیر می‌داد. اوایل فکر می‌کردم مشکل از جعبه فرمونه، چون صدا بیشتر وقتی ماشین ثابت بود شنیده می‌شد. بردمش تعمیرگاه؛ اول روغن هیدرولیک و نشتی شیلنگ‌ها رو بررسی کردن و بعد سراغ تسمه پمپ هیدرولیک رفتن. مشخص شد تسمه مشکل داره. بعد از رفع ایراد، صدای جیرجیر هم برطرف شد. چیزی که فهمیدم این بود که هر صدایی از فرمون لزوماً به معنی خرابی جعبه فرمان یا پمپ هیدرولیک نیست و بهتره قبل از تعویض قطعه، علت دقیق مشخص بشه.
راه‌حل: ابتدا سطح روغن هیدرولیک فرمان را بررسی کنید و در صورت نیاز آن را پر کنید. همچنین مفاصل و اتصالات سیستم فرمان را از نظر خشکی یا فرسودگی بررسی کرده و در صورت نیاز روغن‌کاری یا تعویض کنید. درباره روغن هیدرولیک فرمان در این مقاله به تفصیل بخوانید.
صدای جیرجیر از سیستم فرمان
صدای جیرجیر از درها و پنجره‌ها
گاهی اوقات صدای جیرجیر می‌تواند از لولاهای درها و پنجره‌ها ناشی شود. این صداها معمولاً هنگام باز و بسته کردن درها یا پنجره‌ها به گوش می‌رسند و بیشتر به دلیل خشکی یا فرسودگی نوارهای لاستیکی و لولاهاست.
راه تشخیص: صدای جیرجیر از لولاها یا نوارهای لاستیکی معمولاً با حرکت درها یا پنجره‌ها شنیده می‌شود و ارتباطی با عملکرد موتور یا سیستم‌های دیگر خودرو ندارد.
راه‌حل: برای رفع این مشکل، لولاها را با اسپری‌های روان‌کننده روغن‌کاری کنید. همچنین نوارهای لاستیکی اطراف درها و پنجره‌ها را از نظر ترک‌خوردگی یا خشکی بررسی کرده و در صورت نیاز آن‌ها را تعویض یا تمیز کنید.
صدای جیرجیر از درها و پنجره‌ها
صدای جیرجیر از اگزوز
سیستم اگزوز خودرو نیز می‌تواند منبع صدای جیرجیر باشد. در صورتی که قطعات مختلف اگزوز شل شوند یا نشتی در سیستم اگزوز ایجاد شود، این صداها به گوش می‌رسند.
راه تشخیص: صدای جیرجیر از اگزوز معمولاً هنگام افزایش سرعت یا در حال حرکت به گوش می‌رسد و از قسمت عقب خودرو شنیده می‌شود.
راه‌حل: سیستم اگزوز را از لحاظ وجود شکستگی یا شل بودن قطعات بررسی کنید. در صورت وجود نشتی یا شل شدن قطعات، باید آن‌ها را تعمیر یا تعویض کنید. برای مطالعه علائم خرابی اگزوز به این صفحه مراجعه کنید.
صدای جیرجیر از اگزوز
درنهایت، صدای جیرجیر در خودرو همیشه نشانه‌ای از خرابی‌های جدی نیست، اما نباید آن را نادیده گرفت. گاهی این صداها می‌توانند به دلایل ساده‌ای مانند خشک شدن یا فرسودگی قطعات ایجاد شوند و رفع آن‌ها آسان است. با این حال، اگر صدای جیرجیر به دلایل جدی‌تری مانند خرابی بلبرینگ‌ها یا سیستم ترمز باشد، باید به سرعت اقدام به تعمیر کنید تا از بروز مشکلات بزرگ‌تر و هزینه‌های اضافی جلوگیری شود.
چطور محل صدای جیرجیر فرمان را پیدا کنیم؟
- بررسی کنید صدا هنگام توقف هم شنیده می‌شود یا فقط موقع حرکت.
- مشخص کنید صدا از داخل کابین، زیر داشبورد یا اطراف چرخ‌های جلو می‌آید.
- اگر فرمان هیدرولیک است، سطح روغن و نشتی احتمالی را بررسی کنید.
- اگر صدا با حرکت بدنه روی دست‌انداز همراه است، اتصالات جلوبندی و بلبرینگ سرکمک را بررسی کنید.
- اگر فرمان سفت شده یا عملکرد آن تغییر کرده است، خودرو باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
در خودروهای دارای فرمان هیدرولیک، اگر سطح روغن پایین باشد، باید علاوه بر روغن، علت کاهش آن نیز مشخص شود. برای آشنایی با روش بررسی و انتخاب روغن مناسب می‌توانید مقاله روغن فرمان هیدرولیک و زمان تعویض آن را مطالعه کنید.
چه زمانی صدای جیرجیر خودرو خطرناک است؟
هر صدای جیرجیری به معنی خرابی جدی نیست؛ اما اگر صدا با یکی از نشانه‌های زیر همراه باشد، بهتر است خودرو در اولین محل امن متوقف و بررسی شود:
- سفت شدن ناگهانی فرمان یا اختلال در کنترل آن
- کاهش قدرت ترمزگیری یا کشیدن خودرو به یک سمت هنگام ترمز
- صدای سایش شدید فلز از اطراف چرخ
- لرزش غیرعادی چرخ یا احساس لقی در فرمان
- افزایش سریع شدت صدا همراه با تغییر در عملکرد خودرو
در این شرایط، ادامه رانندگی بدون مشخص شدن علت ممکن است ایمن نباشد.
سوالات متداول
۱. علت صدای جیرجیر ماشین هنگام گاز دادن چیست؟
اگر صدا با افزایش دور موتور بیشتر می‌شود، تسمه دینام، تسمه کولر، هرزگردها و بلبرینگ پولی‌ها را بررسی کنید. نشتی یا شل بودن اتصالات اگزوز نیز می‌تواند منشأ صدا باشد.
۲. علت صدای جیرجیر از عقب ماشین چیست؟
بوش‌های لاستیکی سیستم تعلیق عقب، کمک‌فنرها، اتصالات اکسل و لنت‌های ترمز عقب از منابع احتمالی صدا هستند. محل صدا را هنگام عبور از دست‌انداز و ترمزگیری بررسی کنید.
۳. چرا ماشین هنگام عبور از دست‌انداز جیرجیر می‌کند؟
خشکی یا فرسودگی بوش طبق، بوش میل تعادل، لاستیک‌های اتصالات و خرابی بلبرینگ سرکمک می‌توانند باعث صدای جیرجیر هنگام حرکت سیستم تعلیق شوند.
۴. علت صدای جیرجیر ماشین در حالت درجا چیست؟
اگر خودرو ثابت است و صدا با روشن بودن موتور شنیده می‌شود، تسمه‌های محرک، هرزگردها، بلبرینگ پولی‌ها و اتصالات موتور را بررسی کنید. تغییر صدا با افزایش دور موتور به تشخیص منشأ آن کمک می‌کند.
۵. چرا ماشین اول صبح صدای جیرجیر می‌دهد؟
رطوبت و سرد بودن قطعات می‌تواند باعث لغزش تسمه یا ایجاد صدا در بوش‌های لاستیکی شود. اگر صدا پس از گرم شدن خودرو قطع می‌شود، تسمه‌ها و اتصالات لاستیکی را بررسی کنید.
۶. علت صدای جیرجیر لاستیک جلو هنگام حرکت چیست؟
تماس لاستیک با گلگیر، قطعات داخلی محفظه چرخ، اختلال در تنظیم زوایای چرخ یا مشکلات سیستم ترمز و تعلیق می‌توانند منشأ صدا باشند. ابتدا محل تماس و وضعیت لاستیک و چرخ را بررسی کنید.
۷. چرا ماشین از سمت راننده صدای جیرجیر می‌دهد؟
صدای جیرجیر از سمت راننده می‌تواند از جلوبندی، بلبرینگ چرخ، سیستم فرمان، پدال‌ها یا قطعات داخل کابین باشد. برای تشخیص، مشخص کنید صدا هنگام چرخاندن فرمان، حرکت یا عبور از دست‌انداز ایجاد می‌شود.
دیدگاهتان را بنویسید